(1) मरीचि के पुत्र कश्यप प्रजापति थे। ब्रह्मदेव की दाहिनी हाथ की बोटे की नली से दक्ष नाम का पुरुष और बाएँ हाथ की बोटे की नली से धरनी नाम की स्त्री जन्मीं। उन दोनों से एक हज़ार-हज़ार महा ऋषि जन्मे। (2) ब्रह्मा के मानस पुत्रों में दूसरे स्थान पर रहने वाले अंगिरस्‍ु को उद्दध्य, बृहस्पति और संवर्त जैसे पुत्र हुए। बृहस्पति देवताओं के आचार्य बने। (3) मैत्रि (अत्रि) नामक मानस पुत्र से अनेक महा मुनि जन्मे। (4) पुलस्त्य नामक ब्रह्मा के मानस पुत्र से राक्षसों का जन्म हुआ। (5) पुलह नामक मानस पुत्र से किन्नर और किमपुरुष वर्ग उत्पन्न हुए। (6) क्रतू नामक मानस पुत्र से पक्षियों की जाति उत्पन्न हुई।

   
    

शान्तिपर्व (Mahabharat) - 13 अनुशासनपर्व


॥ श्रीः ॥
13.29. अध्यायः 029
अथ दानधर्मपर्व ॥ 1 ॥
Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Topics
गरुडेन कद्रूंप्रत्यमृतानयनकथनम्॥ 1 ॥ कद्र्वा विनताया दास्यान्मोचनम्॥ 2 ॥ गरुडेन पुनरिन्द्रायामृतप्रत्यर्पणम्॥ 3 ॥


Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Text

`भीष्म उवाच।

ततो व्रज्रं सहस्राक्षो दृष्ट्वा सक्तं वरायुधम्।
ऋषींश्च दृष्ट्वा सहसा सुपर्णमिदमब्रवीत्॥ 13-29-1(81987)
न ते सुपर्ण पश्यामि प्रभावं तेन योधये।
इत्युक्ते न मया रक्षा शक्या कर्तुमतोऽन्यथा।
इदं वज्रं मया सार्धं निवृत्तं हि यथागतम्॥ 13-29-2(81988)
ततः सहस्रनयने निवृत्ते गरुडस्तथा।
कद्रूमभ्यगमत्तूर्णममृतं गृह्य भारतः॥ 13-29-3(81989)
गरुड उवाच। 13-29-4x(6809)
तदाहृतं मया शीघ्रममृतं जननीकृते।
अदासी सा भवत्वद्य विनता धर्मिचारिणी॥ 13-29-4(81990)
कद्रूरुवाच। 13-29-5x(6810)
स्वागतं स्वाहृतं चेदममृतं विनतात्मज।
अदासी जननी तेऽद्य पुत्र कामवशा शुभा। 13-29-5(81991)
एवमुक्ते तदा सा च सम्प्राप्ता विनता गृहम्॥
उपनीय यथान्यायं विहगो बलिनांवरः। 13-29-6(81992)
स्मृत्वा निकृत्या विजयं मातुः सम्प्रतिपद्य च॥
वधं च भुजगेन्द्राणां ये वालास्तस्य वाजिनः। 13-29-7(81993)
बभूवुरसितप्रख्या निकृत्या वै जितं त्वया॥
तामुवाच ततो न्याय्यं विहगो बलिनांवरः। 13-29-8(81994)
उञ्जहारामृतं तूर्णमुत्पपात च रंहसा॥
तद्गृहीत्वाऽमृतं तूर्णं प्रयान्तमपराजितम्। 13-29-9(81995)
किमर्थं वैनतेय त्वमाहृत्यामृतमुत्तमम्।
पुनर्हरति दुर्बुद्धे मा जातु वृजितं कृथाः॥ 13-29-10(81996)
सुपर्णि उवाच। 13-29-11x(6811)
अमृताहरणं मेऽद्य यत्कृतं जननीकृते।
भवत्या वचनादेतदाहरामृतमित्युत॥ 13-29-11(81997)
आहृतं तदिदं शीघ्रं मुक्ता च जननी मम।
हराम्येष पुनस्तत्र यत एतन्मयाऽऽहृतम्॥ 13-29-12(81998)
यदि मां भवती ब्रूयादमृतं मे च दीयताम्।
तथा कुर्यां न वा कुर्यां न हि त्वममृतक्षमा।
मया धर्मेण सत्येन विनता च समुद्धृता॥ 13-29-13(81999)
भीष्म उवाच। 13-29-14x(6812)
ततो गत्वाऽथ गरुडः पुरन्दरमुवाच ह।
इदं मया वृत्रहन्तर्हृतं तेऽमृतमुत्तमम्।
मात्रर्थे हि तथैवेदं गृहाणामृतमाहृतम्॥ 13-29-14(82000)
माता च मम देवेश दासीत्वमुपजग्मुषी।
भुजङ्गमानां मातुर्वै सा मुक्ताऽमृतदर्शनात्॥ 13-29-15(82001)
एतच्छ्रुत्वा सहस्राक्षः सुपर्णमनुमन्यते।
उवाच च मुदा युक्तो दिष्ट्यादिष्ट्येति वासवः॥ 13-29-16(82002)
क्रषयो ये सहस्राक्षमुपासन्ति सुरैः सह।
ते सर्वे च मुदा युक्ता विश्वेदेवास्तथैव च॥ 13-29-17(82003)
ततस्तमृषयः सर्वे देवाश्च भरतर्षभ।
ऊचुः पुरन्दरं दृष्टा गरुडो लभतां वरम्॥ 13-29-18(82004)
ततः शचीपतिर्वाक्यमुवाच प्रहसन्निव।
जनिष्यति हृषीकेशः स्वयमेवैष पक्षिराट्॥ 13-29-19(82005)
केशवः पुण्डरीकाक्षः शूरपुत्रस्य वेश्मनि।
स्वयं धर्मस्य रक्षार्थं विभज्य भुजगाशनः॥ 13-29-20(82006)
एष ते पाण्डवश्रेष्ठ गरुडोऽथ पतत्रिराट्।
सुपर्णो वैनतेयश्च कीर्तितो भद्रमस्तु ते॥ 13-29-21(82007)
तदेतद्भरतश्रेष्ठ मयाऽऽख्यानं प्रकीर्तितम्।
सुपर्णस्य महाबाहो किं भूयः कथयामि ते॥' ॥ 13-29-22(82008)

इति श्रीमन्महाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि एकोनविंशोऽध्यायः॥ 29 ॥

Mahabharata - Anushaasana Parva - Chapter Footnotes

7-29-1 जितं त्वयेति तां कद्रूमुवाचेत्युत्तरेण सम्बन्धः॥


Mahabharat- Hindi (Devanagari) 100000 shlokas

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.